Duyduğum tüm konuşmaları, dünyanın teknoloji başkentlerinin sokaklarında yürürken, bir ürünün harika ‘UX’i veya bir web sitesinin fakir’ UI’si hakkında tartışmalar yaptık. Asla özel olamayacağın gizli bir dil mi? Bu insanlar sadece havalı görünmek için argo kullanıyorlar mı?

Eh, muhtemelen tamam evet, ama geri kalanı için kesin bir HAYIR. Aşağıda, bu makalede ele alacağımızın bir dökümü bulunmaktadır. “UX” ve “UI” terimlerinin ne anlama geldiğini, iki tasarım alanından hangisinin daha iyi ödendiğini ve UX tasarımcısı veya UI tasarımcısı olmanın nasıl olduğunu öğrenmek için aşağıdaki videoyu izleyin.

Son zamanlarda kullanılabilirlik, kullanıcı deneyimi gibi tanımlar ara yüz tasarımının yanında sıkça telaffuz edilmeye başlandı. Peki, UX nedir ve UI ile arasındaki fark nedir?

UX yani “kullanıcı deneyimi” en çok UI ile yani “kullanıcı arayüzüyle” karıştırılıyor.
Aralarındaki farkı daha iyi anlamak için User interface’i biraz daha açalım. User interface aslında bir arayüz tasarımıdır. Örneğin; televizyon kumandasının üstündeki tuşlar. Tuşların yerleri, büyüklüğü, renkleri tasarımcının kararıyla uygulanır. Bunun internet sitelerindeki karşılığı ise butonlar, grid yapısı, mizanpaj, renkler, boşluklar gibi grafik elemanlardan oluşan görsel tasarımdır.
Kullanıcıların sitede rahatça dolaşmaları ve uzun kalmalarını sağlamak için basit ve kullanılabilir bir arayüz kullanmak gerekiyor. Çünkü kullanıcılar bir sitede dolaşmaya veya kalmaya saniyeler içerisinde karar veriyorlar. İşte bu noktada da UX yani kullanıcı deneyimi, başka bir deyişle; kullanılabilirlik tasarımı önem kazanıyor. UX nasıl göründüğünden çok nasıl hissettirdiğiyle ilgilidir.
UX’in amacı yapmak istediğiniz işlemi size basit ve sorunsuz bir şekilde yaptırmaktır. UX tasarımcısı farklı alanlar hakkında bilgi sahibi olmalı ve bu bilgileri uyumlu biçimde kullanmalıdır. Bilgi mimarisi, etkileşim tasarımı, kullanıcı testleri, kullanılabilirlik ve içerik stratejisi bir UX tasarımcısının bilmesi gereken temel başlıklardandır. Bunların yanı sıra psikoloji, antropoloji ve sosyoloji gibi alanlarda bilgi sahibi olmak da UX tasarımcısı için büyük artıdır. Çünkü kullanıcıların analizini ve tercihlerini öngörebilmek hizmetin doğru hedefe ulaşmasına yardımcı olacaktır. UX tasarımcısı kullanıcının sadece sitedeki deneyimini değil, bir ürün satıyorsanız o ürünün kapıya teslimine kadar birçok şeyi düşünerek çalışmak zorundadır. Sonuçta bütün bu süreçler deneyimin bir parçasıdır.

Kullanılabilirlik, web sitenizle ve uygulamanızla etkileşimde bulunulduğunda, kullanıcı deneyim kalitesinin bir göstergesi olarak tanımlanır. Sitenizi inceleyen bir kullanıcı, öğrenme ve kullanım kolaylığı arar. Kullanıcı, daha önce siteyi kullanmış olsa bile, bir dahaki ziyaretinde siteyi etkili bir şekilde kullanabilmek için süreci yeterince hatırlamaya ihtiyaç duyacaktır. Buna hatırlanabilirlik denir. “Öğrenme” ve “kullanım kolaylığı” kullanıcıdan kullanıcıya değişiklik gösteren bir durumdur. Fakat birçok alanda olduğu gibi bu konuda da belli standartlar vardır.

Tabii UX tasarımcısı bu deneyimi içgüdülerine göre değil, yaptığı birçok kullanıcı testine göre şekillendirir. Ürünü ortaya çıkarmadan önce yapılan doğru testler en başta birçok şirket için pahalı olabilir. Ancak uzun vadede büyük bir maliyet ve zaman tasarrufu sağlar.

Bir ürünün veya bir web sitesinin kullanılabilirliği kullanıcıların dahil edilmesi ile test yapılarak ölçülebilir. Kullanılabilirlik çalışmaları için işlevlerine göre farklı özelliklere sahip araçlardan yararlanılır. Bilgi mimarisi, online göz izleme, laboratuvar testleri, online sezgisel analiz gibi çeşitli testler gerçekleştirilirken farklı özelliklerde test araçlarından çeşitli veriler elde etmek de mümkün.

Kullanılabilirlik, bazen takip etmesi zor olabilecek birçok faktörü içerebilir. Kullanıcıların alışkanlıkları değiştikçe kullanılabilirlik standartları da evrim geçirir. Bu nedenle, kullanıcı alışkanlıklarını gözlemlemeyi, analiz etmeyi ve bulgularınıza göre ürününüzü optimize etmeyi es geçmemelisiniz.

Kullanıcı deneyimi tasarımında hiçbir zaman bir “son nokta” olmadığını unutmayın. Ve Steve Jobs’un da dediği gibi “Tasarım, nasıl göründüğü ile değil, nasıl çalıştığı ile ilgilidir.” Deneyimleriniz doyurucu, arayüzleriniz ilgi çekici olsun. Hoşça Kalın.
Kaynak: Mühendis Kafalar (Youtube)
Kapak resmi kaynağı